Mùa hè đến, cùng với đó là những hoạt động vui chơi sôi động bên bờ sông, ao, hồ và biển. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm tiềm ẩn nguy cơ bài tuyên truyền phòng chống đuối nước trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Mỗi năm, hàng nghìn gia đình phải đối mặt với nỗi đau mất mát do tai nạn đuối nước — một thảm kịch hoàn toàn có thể phòng tránh nếu chúng ta trang bị đủ kiến thức và ý thức phòng ngừa.
GỌI 115 NGAY KHI CÓ NGƯỜI ĐUỐI NƯỚC. Nội dung dưới đây chỉ mang tính tham khảo, không thay thế hướng dẫn y tế chuyên nghiệp.
Tại Sao Đuối Nước Lại Nguy Hiểm Đến Vậy?
Đuối nước không chỉ xảy ra ở sông, hồ hay biển. Trẻ em có thể đuối nước trong chậu tắm, thùng nước, thậm chí cả xô chứa nước với độ sâu chỉ vài centimet. Điều đáng lo ngại là đuối nước diễn ra âm thầm — không có tiếng kêu cứu, không có cảnh tượng vùng vẫy như trong phim. Chỉ cần 20-60 giây, một đứa trẻ có thể mất ý thức dưới nước.
Theo số liệu từ Bộ Y tế, đuối nước là nguyên nhân tử vong hàng đầu ở trẻ em từ 1-14 tuổi tại Việt Nam. Năm 2026, con số này vẫn chưa có dấu hiệu giảm đáng kể, đặc biệt tại các vùng nông thôn nơi có nhiều ao, hồ không rào chắn.
Những Tình Huống Dễ Xảy Ra Đuối Nước
Với trẻ nhỏ (dưới 5 tuổi)
- Ngã vào chậu nước, thùng chứa nước trong nhà
- Trượt chân khi chơi gần bể bơi, ao, hồ
- Bị bỏ quên trong bồn tắm
- Chơi một mình gần nguồn nước không có người lớn giám sát
Với trẻ lớn và thanh thiếu niên
- Bơi ở sông, hồ không rõ độ sâu, có dòng chảy xiết
- Nhảy xuống nước từ độ cao mà không biết địa hình dưới đáy
- Bơi quá xa bờ, kiệt sức
- Bị chuột rút khi bơi trong nước lạnh
- Chủ quan vì nghĩ mình bơi giỏi
Các yếu tố môi trường nguy hiểm
- Hố vôi tôi, hố đào bới không rào chắn
- Ao, hồ sau khai thác cát, đất đá bỏ hoang
- Giếng nước, bể nước không có nắp đậy
- Kênh rạch, cống thoát nước không có biển cảnh báo
- Bãi biển không có lực lượng cứu hộ
Biển cảnh báo nguy hiểm đuối nước tại ao hồBiển cảnh báo nguy hiểm cần được đặt tại mọi khu vực có nguy cơ đuối nước cao
7 Nguyên Tắc Vàng Phòng Tránh Đuối Nước
1. Không bao giờ để trẻ em chơi một mình gần nước
Đây là nguyên tắc quan trọng nhất trong bài tuyên truyền phòng chống đuối nước. Người lớn cần giám sát trực tiếp, liên tục — không phải ngồi xa xem điện thoại. Khoảng cách an toàn là trong tầm với tay, đặc biệt với trẻ dưới 5 tuổi.
2. Học bơi là kỹ năng sống còn
Trẻ em từ 4 tuổi trở lên nên được học bơi tại các trung tâm uy tín có huấn luyện viên chuyên nghiệp. Tuy nhiên, biết bơi không có nghĩa là an toàn tuyệt đối — vẫn cần giám sát và tuân thủ các quy tắc an toàn.
3. Chỉ bơi ở nơi an toàn, có cứu hộ
- Bể bơi công cộng có nhân viên cứu hộ
- Bãi biển có tháp canh, cờ hiệu báo động
- Khu vực được phép bơi, có biển chỉ dẫn rõ ràng
- Tuyệt đối không bơi ở sông, hồ hoang, ao không rõ độ sâu
4. Không bơi khi đói, no quá hoặc mệt mỏi
Cơ thể yếu dễ bị chuột rút, chóng mặt dẫn đến đuối nước. Nên nghỉ ngơi ít nhất 30 phút sau khi ăn no mới xuống nước.
5. Khởi động kỹ trước khi bơi
Làm ấm cơ thể, vận động nhẹ nhàng 5-10 phút để tránh chuột rút. Tưới nước lên người từ từ để cơ thể quen với nhiệt độ nước trước khi nhảy xuống.
6. Sử dụng phao, áo phao đúng cách
- Chọn phao, áo phao phù hợp với cân nặng
- Kiểm tra độ bền, không rò rỉ trước khi sử dụng
- Không nên quá tin tưởng vào phao — vẫn cần giám sát
7. Biết cách xử lý khi gặp nguy hiểm
- Giữ bình tĩnh, không hoảng loạn vùng vẫy
- Nằm ngửa, thả lỏng cơ thể để nổi
- Vẫy tay, kêu cứu để thu hút sự chú ý
- Nếu bị chuột rút: duỗi thẳng chân, kéo ngón chân về phía mình
Những Sai Lầm Phổ Biến Cần Tránh
Sai lầm 1: “Con tôi biết bơi rồi, không sao đâu”
Nhiều vụ đuối nước xảy ra với người biết bơi do chủ quan. Dòng nước chảy xiết, sóng lớn, hoặc đơn giản là kiệt sức có thể khiến người bơi giỏi cũng gặp nguy hiểm.
Sai lầm 2: Nhảy xuống cứu người đuối nước khi không biết bơi
Đây là sai lầm chết người. Người đuối nước trong hoảng loạn sẽ bám chặt vào bất cứ thứ gì, kéo cả người cứu xuống. Nếu không được huấn luyện cứu hộ, hãy:
- Hô hoán kêu cứu
- Ném phao, dây thừng, hoặc vật nổi cho nạn nhân
- Gọi 115 ngay lập tức
Sai lầm 3: Để trẻ bơi với phao cổ
Phao cổ rất nguy hiểm, có thể gây tổn thương cột sống cổ, nghẹt thở nếu trẻ trượt xuống. Nên dùng áo phao hoặc phao đeo tay phù hợp độ tuổi.
Sai lầm 4: Bơi ngay sau khi ăn no
Máu tập trung ở dạ dày để tiêu hóa, cơ thể dễ bị chuột rút, chóng mặt. Nên chờ ít nhất 30-60 phút sau bữa ăn.
Xử Lý Cấp Cứu Khi Có Người Đuối Nước
LƯU Ý: Đây chỉ là hướng dẫn cơ bản. Luôn gọi 115 ngay khi phát hiện người đuối nước.
Bước 1: Đưa nạn nhân lên bờ an toàn
- Nếu bạn không biết bơi: ném phao, dây thừng, cây sào dài
- Nếu biết bơi và được huấn luyện cứu hộ: tiếp cận từ phía sau, giữ đầu nạn nhân trên mặt nước
- Kéo nạn nhân lên bờ nhanh nhất có thể
Bước 2: Kiểm tra ý thức và hô hấp
- Gọi to tên nạn nhân, vỗ nhẹ vai
- Quan sát ngực có lên xuống không (trong 10 giây)
- Kiểm tra mạch cảnh (bên cạnh cổ)
Bước 3: Thực hiện CPR nếu cần thiết
Nếu nạn nhân không thở, không có mạch:
- Đặt nạn nhân nằm ngửa trên mặt phẳng cứng
- Ngửa đầu, nâng cằm để mở đường thở
- Thực hiện ép tim ngoài lồng ngực:
- Đặt gốc bàn tay lên giữa xương ức
- Tay còn lại đè lên trên
- Ép sâu 5-6cm (người lớn), tần suất 100-120 lần/phút
- Sau 30 lần ép tim, thực hiện 2 nhịp thổi ngạt
- Lặp lại chu kỳ 30:2 cho đến khi:
- Nạn nhân có dấu hiệu sống lại
- Đội cấp cứu đến
- Bạn kiệt sức không thể tiếp tục
Nếu nạn nhân còn thở:
- Đặt nạn nhân nằm nghiêng về một bên (tư thế hồi phục)
- Giữ ấm cơ thể bằng chăn, áo khô
- Theo dõi liên tục cho đến khi y tế đến
Bước 4: Chuyển đến cơ sở y tế
Ngay cả khi nạn nhân tỉnh lại, vẫn cần đưa đến bệnh viện vì có thể xảy ra biến chứng nguy hiểm như:
- Phù phổi thứ phát (xuất hiện sau vài giờ)
- Nhiễm trùng phổi do nước bẩn
- Tổn thương não do thiếu oxy
Trách Nhiệm Của Gia Đình và Nhà Trường
Gia đình cần làm gì?
- Dạy trẻ bơi từ sớm tại trung tâm uy tín
- Không bao giờ để trẻ chơi một mình gần nước
- Đậy kín các chậu nước, bể nước, giếng trong nhà
- Rào chắn ao, hồ trong khuôn viên gia đình
- Trang bị áo phao khi đi thuyền, câu cá
- Nói chuyện với trẻ về nguy hiểm của đuối nước
Nhà trường cần làm gì?
- Tổ chức bài tuyên truyền phòng chống đuối nước định kỳ
- Dạy kỹ năng bơi, kỹ năng sống còn cho học sinh
- Tổ chức các buổi thực hành sơ cứu cơ bản
- Phối hợp với gia đình giám sát học sinh trong kỳ nghỉ hè
- Đặt biển cảnh báo tại các khu vực nguy hiểm gần trường
Cộng đồng cần làm gì?
- Rào chắn, đặt biển cảnh báo tại ao, hồ công cộng
- Lấp các hố nước sau khai thác cát, đất
- Tổ chức đội cứu hộ tình nguyện tại các bãi tắm
- Tuyên truyền rộng rãi về phòng chống đuối nước
- Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm an toàn nước
Checklist An Toàn Khi Đi Bơi
Trước khi cho trẻ đi bơi, hãy kiểm tra:
- [ ] Có người lớn giám sát trực tiếp
- [ ] Địa điểm bơi an toàn, có cứu hộ
- [ ] Trẻ đã ăn nhẹ, không đói hoặc no quá
- [ ] Đã khởi động kỹ trước khi xuống nước
- [ ] Có áo phao, phao bơi phù hợp (nếu cần)
- [ ] Biết số điện thoại cấp cứu 115
- [ ] Thời tiết thuận lợi, không có sóng lớn
- [ ] Đã thỏa thuận thời gian bơi, không bơi quá lâu
Tài Nguyên Hữu Ích
- Số điện thoại cấp cứu: 115
- Trung tâm dạy bơi uy tín: Liên hệ Sở Văn hóa Thể thao địa phương
- Khóa học sơ cứu: Hội Chữ thập đỏ Việt Nam
- Tài liệu tham khảo: WHO Guidelines on Drowning Prevention
Mỗi chúng ta đều có thể là một tuyên truyền viên tích cực trong bài tuyên truyền phòng chống đuối nước. Hãy chia sẻ những kiến thức này với người thân, bạn bè, đồng nghiệp. Một phút lơ là có thể dẫn đến hậu quả không thể cứu vãn, nhưng một hành động nhỏ — như rào chắn ao hồ, giám sát trẻ chặt chẽ, hay dạy trẻ bơi — có thể cứu sống một mạng người.
Hãy cùng nhau xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh cho thế hệ trẻ. An toàn của con em chúng ta chính là hạnh phúc của mọi gia đình!
Cập Nhật Lần Cuối Vào Lúc 07.03.2026 by Trần An
